Le conzet di Parcs naturai dl Südtirol

La cuntredes cultureles ie na pert costituenta mpurtanta di parcs naturei dl Südtirol. Si mantenimënt ie scrit tl model diretif di parcs naturei. Tla imaja i prei dl’Armentara tl Parch naturel Fanes-Senes-Braies (Archif Ufize Natura, Fotografia Sepp Hackhofer)
La cuntredes cultureles ie na pert costituenta mpurtanta di parcs naturei dl Südtirol. Si mantenimënt ie scrit tl model diretif di parcs naturei. Tla imaja i prei dl’Armentara tl Parch naturel Fanes-Senes-Braies (Archif Ufize Natura, Fotografia Sepp Hackhofer)

Sconanza y adoranza (sostignibla)

I parcs naturai dl Südtirol é dantadöt raiuns de sconanza tlermënter delimitá, che dëida sconé y mantigní la contrada culturala y naturala.

I parcs naturai é dër importanc por le mantignimënt dla natöra y dla contrada, por l’inrescida y ince por la sensibilisaziun y l’educaziun ambientala. Porchël él ti parcs naturai ince regoles sciodes da respeté. Al dess ma gní fat sö ci che vá assolutamënter debojëgn, i terac dess ma gní coltivá te na manira sostignibla, al dess gní presservé i ambiënc de vita naturai dles sorts salvaries de plantes y tiers de nüsc posć.
Chësc ultimo punt é ince n'indicaziun scrita dant da Natura 2000, na rëi de raiuns sot a sconanza particolars cheriada te döta l'UE che tol ince ite na gran pert dles sperses di parcs naturai dl Südtirol (cun lapró ince le Parch natural Grup de Tessa). Ince a livel europeich vel les medemes regoles sciodes fissades dala diretiva sön la fauna, la flora, le habitat y la sconanza di vicí.

Le conzet di parcs naturai se basëia sön püc prinzips tlers:

  1. I parcs naturai dl Südtirol scona y mantëgn la biodiversité alpina, cun sü ambiënc de vita, sües plantes y sü tiers.
  2. Tres l'informaziun y l'educaziun ambientala dess les vijitadësses y i vijitadus di parcs naturai svilupé n'atra vijiun dla natöra y gní sburlá a se comporté te na manira plü responsabla.
  3. I parcs naturai tol ite munts altes, pastöres, pra da munt, y bosć; insediamënc permanënc ne fej indere nia pert dl raiun.
  4. Al vëgn mantigní inant l’economia forestala y da munt te na forma sostignibla.
  5. Al ne vëgn conzedü degöna ativité da frabiché (ater co strotöres por l’economia forestala y da munt), al ne pó nia gní metü sö val’ sort de linies o condütes fora de tera, tut fora material de mineores o ciavares de giara, y gnanca gní adoré l’ega di rüs o di lec por fins idroeletrics o industriai.